Gdy w chwili upływu terminu zasiedzenia nieruchomości małżonkowie byli w związku małżeńskim, czyli w systemie wspólności majątkowej, to nieruchomość ta jest zaliczana do majątku wspólnego małżonków. Nie ma na to wpływu fakt, czy zasiedzenie było w dobrej, czy w złej wierze. To znaczy, czy upłynęło 20 czy 30 lat.

Uchwała Sądu Najwyższego

Powyższe stwierdzenie zostało wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z dnia 28 lutego 1978 r. sygn. III CZP 7/78, w której orzekł on, że: „Własność nieruchomości nabyta przez jednego z małżonków w drodze zasiedzenia wchodzi w skład majątkowej wspólności ustawowej wówczas, gdy bieg terminu zasiedzenia zakończył się w czasie trwania wspólności ustawowej”.

 A co gdy stan prawny i rzeczywisty są ze sobą niezgodne?

Jeżeli tylko jeden z małżonków widnieje w księdze wieczystej, jako właściciel nieruchomości, która została nabyta w wyniku zasiedzenia w czasie trwania wspólności ustawowej, to jest to niezgodne z prawdą. Rzeczywista struktura własności nieruchomości jest zupełnie inna. Wcześniej przedstawione orzeczenie Sądu Najwyższego przyjmuje, że w sytuacji zasiedzenia nieruchomości w czasie trwania małżeństwa, nieruchomość ta staje się współwłasnością małżonków. Jednak tylko wtedy, gdy występuje między nimi system rozdzielności majątkowej.

Co na ten temat mówi ustawa o księgach wieczystych i hipotece?

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece przyjmuje między innymi dwa tryby uzyskania ujawnienia prawa własności w księdze wieczystej. Pierwsze z nich to postępowanie wieczystoksięgowe, czyli wniosek o wpis, a drugie powództwo o usuniecie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym (powództwo).

Podstawa prawna

Te postępowania zostały bardzo dokładnie opisane w ustawie o księgach wieczystych i hipotece. Art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece stanowi, że: ,,W razie  niezgodności  między  stanem  prawnym  nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo  nie  jest  wpisane  lub  jest  wpisane  błędnie  albo  jest  dotknięte  wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Roszczenie    o usunięcie  niezgodności  może  być  ujawnione  przez ostrzeżenie. Podstawą wpisu ostrzeżenia jest nieprawomocne orzeczenie sądu lub postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia. Do udzielenia zabezpieczenia nie jest potrzebne wykazanie, że powód ma interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia.” Natomiast art. 31 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, brzmi: ,, Wpis może być dokonany na podstawie dokumentu z podpisem notarialnie poświadczonym, jeżeli przepisy szczególne nie przewidują innej formy dokumentu. Wpis potrzebny do usunięcia niezgodności między treścią księgi wieczystej a rzeczywistym   stanem prawnym  może  nastąpić,  gdy  niezgodność  będzie wykazana orzeczeniem sądu lub innymi odpowiednimi dokumentami.

Który tryb postępowania będzie bardziej odpowiedni?

W orzecznictwie sądowym, zostało wypracowane takie stanowisko, że w sytuacji, gdy w księdze wieczystej jest wpisane tylko jedno z małżonków, to właściwe będzie postępowanie o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Inaczej mówiąc powództwo.

Kolejna uchwała Sądu Najwyższego

Wynika to z tezy uchwały Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej z dnia 29 stycznia 1993 r. III CZP 172/92, w której stwierdzono, że: „W postępowaniu wieczystoksięgowym (o wpis prawa własności) nie jest dopuszczalne ustalenie, że współmałżonkowi osoby wpisanej jako właściciel do księgi wieczystej przysługuje także prawo własności do danej nieruchomości jako przedmiotu ustawowej wspólności majątkowej, chyba że uprawnieni wyrażą na to zgodę w przepisanej formie (akt notarialny, oświadczenie złożone przed sądem prowadzącym księgę wieczystą) w toku postępowania wieczystoksięgowego”.

Postanowienie Sądu Najwyższego

Podobnie stwierdzono w postanowieniu Sądu Najwyższego – Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 14 grudnia 1984 r. III CRN 270/84, które brzmiało: ,, W postępowaniu wieczystoksięgowym, którego przedmiotem jest wniosek współmałżonka o dokonanie wpisu prawa własności nieruchomości na podstawie aktu notarialnego, niedopuszczalne jest wpisanie w księdze wieczystej jako współwłaściciela na zasadach współwłasności ustawowej małżonka, który nie brał udziału w czynności prawnej nabycia własności nieruchomości”.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *